ارت تستر کلمپی
ارت تستر دستگاهی بسیار مهم در صنعت برق می باشد که به صورت آنالوگ و دیجیتال تولید می شود اما با توجه به دقت بسیار بیشتر , ارت تسترهای دیجیتال برای اندازه گیری پارامتر مورد نظر , این نوع ارت تستر بسیار رایج تر می باشد.
ارت تسترهای دیجیتال به صورت 2 سیمه و 3 سیمه و 4 سیمه و ارت تستر کلمپی موجود هستند و هر کدام کاربرد مخصوص خودشان را دارند.
شما می توانید با توجه به اینکه از ارت تستر برای اندازه گیری چه پارامتری می خواهید استفاده کنید و همین طور محدودیت زمان و مکان که ممکن است با آن روبه رو باشید دستگاه مورد نظر خود را انتخاب کنید. به این صورت که اگر هنوز ساختمان در محل مورد نظر احداث نشده است و شما می خواهید کیفیت خاک محل مورد نظر را بررسی کنید نیاز به اندازه گیری مقاومت ویژه خاک دارید و ارت تستر 4 سیمه به درد شما می خورد .
اما اگر در ساختمان احداث شده می خواهید سلامت ارت زمین را بررسی کنید باید مقاومت ارت را اندازه گیری کنیم تا در صورت پایین بودن عدد آن از سلامت ارت ساختمان مطمئن شویم که در صورت وجود اضافه ولتاژ از طریق ارت به زمین منتقل می شود.
نکته : در هر دو روش 3 سیمه و 4 سیمه برای اندازه گیری به کوبیدن الکترودهای کمکی در خاک در فواصل مشخص نیاز داریم پس مساله محدودیت فضا پیش آمده چون ممکن است همه جا این فضا در اختیار ما نباشد . از طرفی در مورد ارت تستر 3 سیمه مساله کندن سیم متصل به ارت برای افزایش ایمنی قبل از اجرای تست اندازه گیری مقاومت ارت اهمیت زیادی دارد . ضمن اینکه روش 3 سیمه و 4 سیمه علی رغم دقت بسیار خوبی که در مورد اجرای تست و عدد به دست آمده دارند ممکن است در همه جا کارساز نباشند.
با توجه به همه نکات گفته شده در متن بالا , بررسی ارت تستر کلمپی رو می خواهیم شروع کنیم.
ارت تستر کلمپی
ارت تستر کلمپی هم مثل ارت تستر 2 سیمه و 3 سیمه برای اندازه گیری مقاومت ارت مورد استفاده قرار می گیرد تا با توجه به عدد به دست آمده مقاومت ارت , وضعیت سلامت ارت را بررسی کند تا در صورت پایین بودن آن عدد به شما اطمینان بدهد که اضافه جریان به وجود آمده ناشی از یک نوسان برق شبکه یا ... را از طریق میله ارت به زمین منتقل کرده و اگر عدد بالا بود به دنبال رفع مشکل باشیم.
نکته : در هنگام اندازه گیری مقاومت ارت با ارت تستر 3 سیمه اگر مقاومت ارت بالا بود , عوامل موثر بر مقدار مقاومت ارت ( مقاومت سیم هادی متصل به میله ارت , مقاومت محل اتصال بین میله ارت و سیم هادی , مقاومت فلز الکترود , مقاومت تماسی بین الکترود ارت و خاک , مقاومت ویژه خاک ) بررسی می شود تا با برطرف کردن علت آن مقاومت ارت را کاهش دهیم تا در صورت اضافه ولتاژ پیش آمده مشکلی پیش نیاد. اما در مورد زمانی که با ارت تستر کلمپی علاوه بر 5 مورد قبلی ممکن است ارت کلی ساختمان ضعیف باشد و با توجه به کاربرد ارت تستر کلمپی در سیستم های ارت شبکه ای , ممکن است مشکل از مقاومت بقیه میله ارت ها باشد در صورتی که در ارت تسر 3 سیمه شما فقط با یک الکترود ارت طرف هستید.
ارت تستر کلمپی برای اندازه گیری مقاومت ارت نیازی به کوبیدن الکترود کمکی جریان و ولتاژ در فواصل مختلف ندارد و می تواند با انداختن کلمپ دستگاه به دور سیم هادی متصل به الکترود ارت , اجرای تست را انجام دهد . در واقع شما زمانی از ارت تستر 3 سیمه استفاده می کنید که با جابه جایی الکترودهای کمکی جریان و ولتاژ به دنبال ایجاد دقیق ترین حالت ممکن برای اندازه گیری مقاومت ارت هستید در واقع اینجا ما به اجرای تست دقیق اهمیت بیشتری می دهیم هرچند سرعت اجرای آن به دلیل جابه جایی الکترودها بالا نباشد . اما وقتی در یک پست فشار قوی , دکل مخابراتی یا هر سیستم ارت شبکه ای که دارای چندین الکترود ارت می باشد می خواهیم مقاومت ارت را حساب کنیم با توجه به اینکه الکترود کمکی وجود ندارد تا تست در فواصل مختلف بررسی شود با ایجاد یک لوپ بین حداقل 2 الکترود ارت و دستگاه اقدام به اجرای تست می کنیم و تست را سریع تر انجام می دهیم اما دقت آن نسبت به روش 3 سیمه پایین تر هست.
از طرفی بر خلاف ارت تستر 3 سیمه که برای اندازه گیری مقاومت ارت در حین کار با دستگاه باید سیم متصل به الکترود ارت را قطع می کردیم تا هم نتیجه اندازه گیری مقاومت ارت درست حساب شود و از طرفی ایمنی کار را افزایش دهیم در مورد کار با ارت تستر کلمپی نیازی به این کار نمی باشد.
اما در کنار این مزیت ها ( افزایش سرعت اجرای تست مقاومت ارت , ایمنی بیشتر برای کار با دستگاه در هنگام تست ) , کار با ارت تستر کلمپی محدودیت هایی را نیز دارد.
محدودیت های کار با ارت تستر کلمپی
1. با توجه به عدم استفاده از الکترودهای کمکی , قابلیت اجرای تست در فواصل مختلف در هنگام کار با این دستگاه وجود ندارد . چرا که در ارت تستر 3 سیمه ( حالت کلاسیک ) و 4 سیمه ( روش اشلومبرگر ) با جابه جایی الکترودهای کمکی در فواصل مختلف می توان مقاومت ارت را در شرایط متفاوت اندازه گیری کرد اما قطعا در اینجا این امکان وجود ندارد و هر شرایطی پیش روی شما باشد باید با همان موقعیت تست را انجام دهید.
2. ارت تستر کلمپی برای سیستم های تک الکترودی کاربرد ندارد .
در واقع شما چه با ارت تستر 3 سیمه و 4 سیمه و چه با همین ارت تستر کلمپی اقدام به اندازه گیری مقاومت ارت کنید با توجه به اینکه از طرف هر کدام از این دستگاه ها ( چه ارت تستر 3 سیمه و 4 سیمه چه ارت تستر کلمپی ) جریان تست به سمت الکترودهای موجود در خاک تزریق می شود قطعا باید یه حلقه ( Loop ) بسته بین ارت تستر ( حالا هر مدلی ) و الکترودهای ارت و کمکی ( باز بسته به نوع دستگاه ) ایجاد کنیم تا امکان استفاده از مقدار جریان تست دستگاه برای محاسبه مقاومت ارت وجود داشته باشد پس تحت هیچ شرایطی ارت تستر کلمپی در سیستم های تک الکترودی کاربرد ندارد .
در واقع ارت تستر 3 سیمه به دلیل داشتن الکترود کمکی جریان و ولتاژ چه در سیستم تک الکترودی ( مثل ساختمان معمولی ) چه پست فشار قوی و ساختمان های بسیار بزرگ و ... که دارای چندین میله ارت هستند می تواند آن حلقه را برای محاسبه جریان ایجاد کند اما در ارت تستر کلمپی چون دستگاه دارای الکترود کمکی نمی باشد باید از حلقه های موجود در شبکه استفاده کنیم و به کمک حداقل دو الکترود ارت , حلقه را ایجاد کنیم . پس ارت تستر کلمپی اصلا در سیستم های تک الکترودی کاربرد ندارد. اما ذکر این نکته هم مهم است که علی رغم قابل استفاده بودن ارت تستر 3 سیمه در سیستم های دارای چندین الکترود ارت با توجه به کاهش شدید سرعت اجرای تست هرگز از ارت تستر 3 سیمه در این فضاها استفاده نمی شود.
مکان های مورد استفاده ارت تستر کلمپی
ارت تستر کلمپی در سیستم های شبکه ای مثل پست های فشار قوی و دکل های مخابراتی و ساختمان های بسیار بزرگ و تجهیزات صنعتی (که به یک شبکه ارت مشترک متصل هستند) و ... که دارای چندین الکترود ارت هستند می تواند مورد استفاده قرار بگیرد .
همچنین این دستگاه در موارد زیر هم کاربرد دارد :
ستونهای روشنایی معابر , سیستم صائقه گیر ساختمان های خانگی یا کارخانجات , سایت های سلولی مانند BTS ها, ترانسفورماتورهای توزیع , سیستم pole-mounted , سیستم های تلویزیون کابلی ,مخازن ایستگاهی گاز (پمپ گاز CNG)
تفاوت ارت تستر تک کلمپی و دو کلمپی
معمولا ما از یک ارت تستر کلمپی استفاده می کنیم که یک کلمپ دارد آن را دور سیم متصل به میله ارت انداخته و با القای ولتاژ به آن میله ارت و فرستادن جریان به میله ارت و ایجاد حلقه مورد نیاز بعد از رسیدن جریان به میله ارت دیگر و بازگشت به دستگاه , از تقسیم این ولتاژ به جریان مقاومت ارت حساب می شود . اما در حالت دو کلمپی , یکی از کلمپ ها ولتاژ را القا کرده و دیگری جریان را وارد حلقه مورد نیاز می کند تا در نهایت مقاومت حساب شود .